Herbeleef onze inspiratiedag over het tegengaan van voedselverspilling (31/01/19)

Wat is de conclusie een studievoormiddag over het tegengaan van voedselverspilling van VVSG, FoodWIN en de Stad Gent? Als stad of gemeente kan je kleine en grote acties ondernemen om voedselverlies te verminderen, en daar kunnen tal van organisaties en projecten je bij helpen!

Joke Van Cuyck (OVAM) gaf een introductie over het Lerend Netwerk Voedselverliezen. Ze maakten een draaiboek om als lokaal bestuur aan de slag te gaan met voedselverliezen (presentatie) 

De meeste voedselverspilling zit bij de huishoudens, vertelt Joris Depouillon (FoodWIN). Daarom ondersteunt FoodWIN lokale besturen in het reduceren van voedselverliezen. Dit doen ze enerzijds door concrete oplossingen en acties tegen voedselverspilling te belichten. Anderzijds faciliteert FoodWIN steden en hun stakeholders in de creatie van een strategie om voedselverspilling te reduceren.

Dit alles start bij een juiste diagnose, waarin FoodWIN steden en cateraars ondersteunt. “Je dient eerst te weten waar de verliezen zitten vooraleer je kan werken aan een actieplan.” Door stakeholders  te begeleiden door een bottom-up-benadering, ontdekken ze volgens Joris Depouillon zelf welke acties ze kunnen ondernemen.

Je kan als stad of gemeente op 4 grote werven werken: 1) Preventie – grootkeukens in zorginstellingen, bij supermarkten en restaurants samenwerking met Too good to go. 2) Bewustmaking met burgers zaols Feeding the 5000, een festival met eten voor 5000 mensen, wat een goede manier is om van start te gaan met een voedselstrategie of campagnes op wijkniveau. 3) Overschotten hergebruiken (cfr. Komosie of Foodsavers Gent) 4) Initiatieven stimuleren van ondernemers en innovatie (bv. Food waste challenge) (presentatie)

Save the date – 2 april …

Karine De Batselier (stad Brugge) kreeg na een lezing van Food Waste goeroe Tristram Stuart goesting om actie te nemen tegen voedselverliezen in Brugge. Ze nam hiervoor OVAM en FoodWIN als partners onder de arm die haar begeleidden met het reduceren van voedselverlies in 4 ziekenhuizen en zorginstellingen in en rond Brugge. Zowel voor het actieplan als de uitvoering werd elke stakeholder betrokken, van management tot keukenpersoneel. (presentatie) (link draaiboek)

Brugge zit samen met Mechelen ook in Flavour– een Europees interregionaal project tegen voedselverspilling dat eind februari start en begeleid wordt door Karen Janssens van Komosie. De Brugse projecten tegen verspilling kaderen binnen de Brugse Voedselstrategie Brugge Smaakt. Brugge zit net als Gent in het Milan Urban Food Policy Pact. Beiden steden raden andere lokale besturen in Vlaanderen aan lid te worden om ervaring uit te wisselen met andere Europese steden & gemeenten.

Foodsavers Gent, W13 (regio Kortrijk), Depot Margo, VoedSaam, … zijn distributieplatformen tegen voedselverlies in samenwerking met lokale besturen. Etienne Rubens (Komosie) helpt bij de uitbouw van deze regionale distributieplatformen. Lokale besturen steunen de distributieplatformen financieel, schakelen Artikel 60-ers in voor de werking en zoeken mee naar doelgroepen voor de afzet. Komosie runt ook de online schenkingsbeurs waar vragers en aanbieders van overschotten elkaar vinden. (presentatie)

Plaatsbezoek: Logisitiek Platform tegen voedselverlies Foodsavers Gent.

Foodsavers Gent is een van de grootste en best draaiende platformen voor voedselverliezen in Vlaanderen, georganiseerd vanuit OCMW Gent. Via een logistiek platform worden voedseloverschotten verzameld en geleverd aan Gentse sociale organisaties. Het platform rendeert. Voor elke euro dat het OCMW investeert in het platform, krijgt ze voedingswaren in de plaats die in perfecte staat zijn. Jaarlijks komen komt meer dan 600 ton (!) voedseloverschotten terecht bij mensen in armoede via 106 armoedeverenigingen, sociale restaurants, en sociale kruideniers. Tegelijk is het een plaats waar mensen worden opgeleid voor een plek op de reguliere arbeidsmarkt. (link project website)

Wat kunnen burgerinitatieven zoals het Spilvarken bijdragen aan een circulaire voedselketen? Van ‘hulpboeren’ Bram Devlieger & Griet Casteleyn komen we te weten dat vroeger elk restaurant zijn eigen varken had die de restjes op aten. Het is dus niet zo ongewoon om in een stad varkens te houden. De 3 varkens van het Spilvarken eten tijdens hun leven van 6 maanden samen ongeveer 1 ton afval. Afval dat anders in de vuilnisbak verdwijnt. De hulpboeren gaan veel bewuster om met vleesconsumptie omdat ze merken wat een inspanning het kost om de beesten groot te brengen. Ze hechten veel meer waarde aan vlees waardoor het project vleesmatiging in gang. (presentatie) (meer info over dit project)

Stad Gent speelde een ondersteunende rol in de opstart van het project: ze stelden een lapje grond ter beschikking, een startsubsidie en een aansluiting voor het drinkwater.

Wereldwijd wordt 1/3e van het voedsel verspild! Too Good To Go, de ‘Tinder’ van de voedselverspilling, maakt een match tussen eetzaken of handelaars die bereide maaltijden, brood, groenten, fruit, kaas, … op overschot hebben. Burgers kunnen deze producten via de app kopen aan ongeveer 1/3e van de prijs. Jonas Mallisse wil met Too Good To Go voornamelijk een platform zijn dat gedragsverandering teweeg brengt. Meer dus dan enkel verkopen. Zo geeft de app bijvoorbeeld inzichten aan de handelaar op welke dagen hij te veel produceert en hij dus zijn volumes kan aanpassen en geeft de app hints en weetjes mee over voedselverspilling en hoe er tegen te strijden. (presentatie)

Too Good To Go in prachtige video van nog geen minuut!

Hoe breng je mensen met fruitoverschotten uit eigen tuin of boomgaard samen met mensen die graag lokaal fruit willen eten en plukken, maar geen bomen hebben? Dat kan via Goed Geplukt van Regionaal Landschap. Sybryn Maes van Pluk in Gent plukt met andere vrijwilligers appels in boomgaarden met overschotten om er sap of siroop van te maken. Voor het fruit dat anders blijft hangen krijgen de vrijwilligers sap op siroop voor in de plaats. Dit project werd mee mogelijk gemaakt door steun van Gent En Garde en met begeleiding van VELT. (presentatie)

Sara Smaal, doctorandus rond Lokale Voedselstrategieën aan het ILVO formuleerde tijdens de dag kort een antwoord op 3 vragen:

  • Met welke uitdagingen kampen de meeste lokale besturen in het kader van voedselverlies?
  • Hoe dragen de projecten die aan bod komen bij tot deze uitdagingen? Wat is hun grote meerwaarde?
  • Hoe kan je zelf aan de slag als lokaal bestuur?